X-MEN OKUMA SIRASI
1963’te Stan Lee ve Jack Kirby sayesinde okurla buluşan X-Men, özellikle Chris Claremont’un 94. sayıdan itibaren seriyi 17 yıl boyunca yazmasıyla Amerikan çizgi romanının vazgeçilmezi hâline geldi. Ülkemizde ise takımla, diğer bilinen Marvel karakterlerine kıyasla geç sayılabilecek bir tarihte, 1996’da tanıştık. Bu sayfada X-Men okuma sırasını üç videoda anlattığım bütün Türkçe ciltlerle sıralıyorum: Klasik dönem, Bendis dönemi ve Marvel Now, ANAD ile Fresh Start dönemleri. Önce temel ciltleri, ardından dönem dönem tam listeyi ve videoları bulacaksın.
Hızlı Liste: Başlamak İçin Temel Ciltler
Takımı en iyi anlatan, okurların beğendiği ve kolayca bulunabilen solo ciltler. Hepsi tek başına ya da art arda okunup anlaşılabilir.
- X-Men: Tanrı Sever, İnsan Öldürür
- X-Men Büyük Maceralar: Mutant Katliamı 1. Bölüm Amazon’da gör
- X-Men Büyük Maceralar: Mutant Katliamı 2. Bölüm Amazon’da gör
- X-Men Büyük Maceralar: Mutantların Düşüşü Amazon’da gör
- X-Men Cehennem Cilt 1 Videodan sonra çıktı Amazon’da gör
- X-Men Cehennem Cilt 2 Videodan sonra çıktı Amazon’da gör
- House of X / Powers of X
Baskı durumları Ekim 2026 itibarıyla güncellendi.
Eski Baskılar Hakkında Kısa Bir Not
X-Men’le ilk kez 1996’da, aynı dönemde Batman, Superman ve Örümcek Adam da basan 1 Numara Yayıncılık sayesinde tanıştık; ama hiçbir seri 10. sayısını göremeden yayınevi kapandı. 2000’lerin başında Arka Bahçe 24 sayılık renkli X-Men ve 20 sayılık Ultimate X-Men fasiküllerini bastı; bu fasiküller daha sonra cilt hâline de getirildi ama günümüze düzgün bir şekilde ulaşamadı. Hem okunabilirlik hem de ulaşılabilirlik açısından zahmetli oldukları için bu baskıları listeye almadım.
KLASİK DÖNEM
X-Men okuma sırasının ilk videosunda 1960’lardan 2000’lere uzanan klasik dönemin Türkçe çizgi romanlarını anlatıyorum.
İlk videoda Volume 1 ve Volume 2 serilerine, yani 1960’lar ile 2000’ler arasındaki klasik döneme karşılık gelen Türkçe çizgi romanları anlatıyorum. Türkçe basılmış bütün ciltleri, baskı durumuna bakmadan listeye dahil ettim.
Klasik Dönem
1963’teki ilk sayıdan 1990’ların başındaki X-Men Volume 2’ye kadar uzanan klasik X-Men hikâyeleri.
X-Men #1 Fasikül
1963’te çıkan bu başlangıç sayısıyla orijinal takım üyeleriyle birlikte Profesör X ve Magneto ile tanıştık. Koleksiyonluk olan bu sayı alınabilir, ama ilk sayı olduğu için hikâye anlamında pek bir şey sunmaz.
X-Men Klasik Seri Cilt 1: Yeniden Yaratılış Baskısı tükendi
Arka Bahçe’nin bastığı eski çizgi romanları es geçsem de bu klasik seriyi öneminden dolayı listeye dahil etme ihtiyacı hissettim, çünkü bu ciltler Claremont’un seriyi devraldığı 94. sayıdan itibaren başlıyor. Essential X-Men adıyla basılan 500 sayfalık asıl cildi Arka Bahçe 2002’de altı ufak siyah beyaz cilt hâlinde bastı.
X-Men Klasik Seri Cilt 2: Kardeşim Düşmanım Baskısı tükendi
Arka Bahçe’nin Klasik Seri’sinin ikinci cildi.
X-Men Klasik Seri Cilt 3: Phoenix’in Dönüşü Baskısı tükendi
Arka Bahçe’nin Klasik Seri’sinin üçüncü cildi.
X-Men Klasik Seri Cilt 4: Kıyamet Günü Baskısı tükendi
Arka Bahçe’nin Klasik Seri’sinin dördüncü cildi.
X-Men Klasik Seri Cilt 5: Akıl Oyunları Baskısı tükendi
Arka Bahçe’nin Klasik Seri’sinin beşinci cildi.
X-Men Klasik Seri Cilt 6: Vahşi Belde’yi Kurtarmak Baskısı tükendi
Arka Bahçe’nin Klasik Seri’sinin altıncı ve son cildi.
X-Men Klasik Cilt 1-7 Baskısı tükendi
İsim benzerliğinden dolayı Arka Bahçe’nin Klasik Seri’siyle karıştırılabilir, ama bu seri o ciltlerden tam 10 yıl sonra Gerekli Şeyler tarafından yine siyah beyaz olarak basıldı. Yayınevi iyi bir hamleyle Arka Bahçe’nin bıraktığı yer olan 120. sayıdan 184. sayıya kadar olan 65 sayılık kısmı, yani Essential X-Men’in 2, 3 ve 4. ciltlerine karşılık gelen bölümü yedi cilt hâlinde bastı.
X-Men: Dark Phoenix Saga Baskısı tükendi
Claremont’un yazdığı klasik X-Men hikâyelerinin en önemlilerinden biri; günümüzde bile bu hikâye arkına göndermeler yapılıyor. Klasik okumak isteyenler için atlanmaması gereken bir eser. Bu cilt ilk olarak Gerekli Şeyler’in X-Men Klasik Cilt 2’sinde de yer alıyor; o seriyi okuyacaksan Klasik Cilt 1’den sonra 2’yi atlayıp bunu okuyabilirsin.
X-Men: Tanrı Sever, İnsan Öldürür
Ana seriye dahil olmayıp grafik roman olarak ayrıca çıkan, yine Claremont’un yazdığı ve okunması gereken hikâyelerden. Cilt hakkında daha detaylı bilgi için yaptığım incelemeye göz atabilirsin. Bu çizgi roman ilk olarak Gerekli Şeyler’in X-Men Klasik Cilt 6’sının başında renkli olarak da yer alıyor.
Gizli Savaşlar Cilt 1-2 Cilt 1’in baskısı tükendi Event Opsiyonel
Marvel’ın 1984’te çıkardığı 12 sayılık bu limitli seri büyük bir event olduğu için, diğer Marvel okuma sıralarında olduğu gibi burada da opsiyonel. Fazla sayıda X-Men üyesi olduğu için açıkçası okunmasını tavsiye ederim.
X-Men Büyük Maceralar: Mutant Katliamı 1. Bölüm
Arka Bahçe, X-Men Milestones hikâyelerini Büyük Maceralar başlığıyla yayınlamaya başladı. Bu ciltlerde ilk defa X-Men dışındaki X-Factor ve New Mutants gibi mutant takımlarının da doğru düzgün dahil olduğunu görüyoruz. Karanlık ve şiddetli tonuyla okunması gereken önemli olayları içeriyor.
X-Men Büyük Maceralar: Mutant Katliamı 2. Bölüm
Mutant Katliamı hikâyesinin ikinci bölümü.
X-Men Büyük Maceralar: Mutantların Düşüşü
Mutant Katliamı sonrasında yaşanan olayları içeren bu cilt, mutantların giderek artan baskı altında nasıl parçalandığını anlatıyor. Mutantların insanlar arasında daha fazla dışlanması ve toplumda tehdit olarak görülmesi yine X-Men, X-Factor ve New Mutants gözünden anlatılıyor.
X-Men Cehennem Cilt 1 Videodan sonra çıktı
Büyük Maceralar serisinin Mutantların Düşüşü’nden sonra gelen hikâyesi Cehennem’in (Inferno) ilk cildi.
X-Men Cehennem Cilt 2 Videodan sonra çıktı
Cehennem hikâyesinin ikinci ve son cildi.
X-Men: Mutant Genesis Baskısı tükendi
1991’de başlayan X-Men Volume 2 serisinin ilk yedi sayısını içeren bu cilt aslında 20 yıl önce 1 Numara Yayıncılık’ın bastığı dokuz fasikülde de vardı; sonradan derli toplu okuyabilmek iyi oldu. Bu serinin orijinal ilk sayısı 8 milyondan fazla kopyayla dünyanın en çok satan çizgi romanı olma rekorunu hâlâ elinde tutuyor.
Ne Okumalı?
- Önerim: Listedeki bütün eserleri bulup okumak kolay olmadığı için siyah beyaz ciltleri es geçip Mutant Katliamı, Mutantların Düşüşü, Tanrı Sever İnsan Öldürür, Dark Phoenix ve Mutant Genesis’i okumak daha rahat olacaktır.
- Opsiyonel: Gizli Savaşlar.
BENDİS DÖNEMİ
X-Men okuma sırasının ikinci videosunda modern döneme giriş yapıyor ve 2004-2012 arasındaki Bendis dönemini anlatıyorum.
Bendis Dönemi
Ülkemizde Bendis dönemi diye adlandırılan 2004-2012 arası yıllara karşılık gelen X-Men ciltleri. Bu döneme ait ciltler zamanında yerli yayıncılar tarafından çokça basıldı. Tarihe not düşmek için hepsini sırasıyla saydım.
Astonishing X-Men Cilt 1: Yetenekli Baskısı tükendi
Dönemin ana X-Men serisi olmasa da kendince yol çizen altı ciltlik bir seri. Diğer ciltlerini de sırası geldikçe sayacağım.
Astonishing X-Men Cilt 2: Tehlikeli Baskısı tükendi
Astonishing X-Men serisinin ikinci cildi.
X-Men Phoenix: Ağıt Baskısı tükendi
Klasik Dark Phoenix Saga hikâyesinde ölen Jean Grey, bu cilde gelene kadar tekrar dirildi ve tekrar öldü. Canları sıkıldıkça Phoenix’i geri getiren yazarlar bu hikâyede de benzer bir şey yapıyor.
House of M Event
X-Men söz konusuysa bu ciltten bahsetmemek olmaz. Her ne kadar bir event olsa da mutantları doğrudan etkilediği için mutlaka okunması gereken bir hikâye.
Astonishing X-Men Cilt 3: Parçalanmış Baskısı tükendi
Astonishing X-Men serisinin üçüncü cildi.
Astonishing X-Men Cilt 4: Durdurulamaz Baskısı tükendi
Astonishing X-Men serisinin dördüncü cildi.
X-Men: Mesih Kompleksi Cilt 1-2 Baskısı tükendi Event
Mesih üçlemesi olarak geçen devasa hikâye arkının ilk ayağı olan 13 sayılık bu event ülkemizde iki cilt hâlinde yayınlandı. Dönemin diğer X-Men serileri olan Uncanny X-Men, X-Men ve X-Factor sayılarıyla ortaklaşa gerçekleşen bu hikâye, tükenme noktasına gelen mutantlara müjdelenen Mesih’in geldiği büyük bir olayı anlatıyor.
X-Force Cilt 1: Melekler ve Şeytanlar Baskısı tükendi
Mesih hikâyesi için okunması iyi olan üç ciltlik X-Force serisinin ilk cildi.
X-Force Cilt 2: Tanıdık Hayaletler Baskısı tükendi
X-Force serisinin ikinci cildi.
Astonishing X-Men Cilt 5: Hayalet Kutusu Baskısı tükendi
İsteyenler bu arada Astonishing X-Men serisinin beşinci cildini okuyabilir.
X-Force / Cable: Mesih Savaşı Cilt 1-2 Baskısı tükendi Event
Adından da anlaşılacağı gibi dönemin X-Force ve Cable sayılarında geçen bu hikâye, Mesih üçlemesinin ikinci bölümünü oluşturuyor.
X-Force Cilt 3: Unutmayanlar Baskısı tükendi
Mesih Savaşı sonrasında neler olduğuna göz atabileceğin, X-Force serisinin son cildi.
Avengers / X-Men: Ütopya Cilt 1-2 Baskısı tükendi Event
House of M ve Mesih gibi büyük olaylardan sonra çok fena yıpranan mutantların kendilerine yurt bulma hikâyesini anlatan bu event, adından da anlaşılacağı gibi dönemin Avengers ciltleriyle de paralel ilerliyor.
X-Force: Necrosha Baskısı tükendi
Üç ciltlik X-Force serisinden sonra okunacak hikâye.
Astonishing X-Men Cilt 6: Exogenetik Baskısı tükendi
Bütün bu Mesih hikâyelerinden ayrı olan Astonishing serisinin bizdeki son cildinin yeri burası.
X-Men: Mesih’in Dönüşü Cilt 1-2 Event
Mesih üçlemesinin bu son hikâyesinde, çalkantılı geçen bir dönemin ardından mutantlar nihayet bir araya geliyor ve kendilerini toparlıyor.
Uncanny X-Force Cilt 1: Apocalypse Çözümü
Mesih’in Dönüşü’nden sonra okunabilecek yeni X-Force serisinin ilk cildi.
Uncanny X-Force Cilt 2: Deathlok Ulusu
Uncanny X-Force serisinin ikinci cildi.
Avengers vs X-Men Cilt 1-2 Baskısı tükendi Event
Mesih olaylarından beri Avengers ekibiyle yükselen tansiyon artık bir çatışmaya dönüşüyor; mutantlar ile Avengers karşı karşıya geliyor ve böylece bir dönem sona eriyor.
Bonus: What If? Fasikülleri
Dönemin olaylarının alternatif hikâyelerine de bu fasiküllerle göz atabilirsin.
- What If? AvX: Avengers vs X-Men’in alternatifi.
- What If? Astonishing X-Men: Astonishing X-Men’in alternatifi.
- What If? House of M: House of M’in alternatifi.
Ne Okumalı?
- Önerim: Ciltlerin çoğunu bulmak pek mümkün değil. Mesih üçlemesi gibi dev bir hikâye arkını tam okumakta fayda var; ama buldukça okurum dersen eksiklerini tamamladıkça bu sıraya göre okumaya devam edebilirsin.
MARVEL NOW, ANAD VE FRESH START
X-Men okuma sırasının son videosunda modern dönemin kalan kısmı olan Marvel Now, ANAD ve Fresh Start dönemlerini, ardından diğer çizgi romanları anlatıyorum.
Son videodaki ciltler nispeten güncelliğini koruyor; bir iki istisna dışında çoğu satışta.
Marvel Now Dönemi
2012-2015 arasındaki bu dönemde, Bendis döneminin finalinden sonra iki ayrı X-Men takımı kuruluyor ve iki ayrı seri göze çarpıyor. Bunlardan All-New X-Men takımı daha klasik, Uncanny X-Men takımı ise daha radikal ve militan. Sıra olarak da bir ondan bir bundan şeklinde art arda ilerlemek mümkün.
All-New X-Men Cilt 1: Geçmişteki X-Men
All-New X-Men serisinin ilk cildi; ilk X-Men takımı günümüze geliyor.
Uncanny X-Men Cilt 1: Devrim Baskısı tükendi
Uncanny X-Men serisinin ilk cildi.
All-New X-Men Cilt 2: Geri Dönmek Yok Baskısı tükendi
All-New X-Men serisinin ikinci cildi.
Uncanny X-Men Cilt 2: Bozuk
Uncanny X-Men serisinin ikinci cildi.
All-New X-Men Cilt 3: Boyu Aşan İşler Baskısı tükendi
All-New X-Men serisinin üçüncü cildi.
X-Men: Atom Savaşı Event
Burada iki seriye ara vererek, her iki X-Men takımının da dahil olduğu bu crossover hikâyeyi okuyoruz; es geçmeden okumakta fayda var.
Ahtapotun Kolları Baskısı tükendi Opsiyonel
Dönemin All-New X-Men takımıyla bağlantılı olduğu için dilersen bu hikâyeyi de okuyabilirsin.
All-New X-Men Cilt 4: Bambaşka
Yeniden serilere dönüyoruz; All-New X-Men serisinin dördüncü cildi.
Uncanny X-Men Cilt 3: İyi, Kötü, Inhuman
Uncanny X-Men serisinin üçüncü cildi.
All-New X-Men / Guardians of the Galaxy: Jean Grey’in Mahkemesi Event
All-New X-Men takımı ile Galaksinin Koruyucuları’nın bir arada olduğu bu crossover hikâyede, adı üstünde Jean Grey’in ön planda olduğu olayları okuyoruz.
All-New X-Men Cilt 5: Eksi Bir
All-New X-Men serisinin beşinci cildi.
Uncanny X-Men Cilt 4: S.H.I.E.L.D.’a Karşı
Uncanny X-Men serisinin dördüncü cildi.
Avengers & X-Men: Axis Baskısı tükendi Event
Dönemin event’lerinden olan bu kalın cilt, son videodaki listede bulunamayan tek çizgi romandı.
All-New X-Men Cilt 6: Büyük Macera & Ütopyalılar
All-New X-Men serisinin altıncı cildi.
Uncanny X-Men Cilt 5: Omega Mutant
Uncanny X-Men serisinin beşinci cildi.
Kara Girdap Event
Dönemin son büyük event’i; yine All-New X-Men takımı ile Galaksinin Koruyucuları’nın birlikte mücadele verdiği kozmik olayları anlatıyor.
Uncanny X-Men Cilt 6: Hikâyeler Kuşağı
Bu cildi okuyarak Marvel Now dönemini tamamlıyoruz.
Ne Okumalı?
- Özellikle tavsiye ettiğim: Okunabilirlik ve zenginlik açısından Marvel Now ciltleri.
ANAD Dönemi
2015-2018 arasındaki bu zaman diliminde az sayıda ve düzgün hikâyesi olmayan ciltler olduğu için burası atlanabilir.
İç Savaş 2 Baskısı tükendi Event Opsiyonel
Opsiyonel olarak, X’in Ölümü’ne geçmeden önce okunabilir.
İç Savaş 2: Amazing Spider-Man / X-Men Baskısı tükendi Event Opsiyonel
İç Savaş 2’nin ardından opsiyonel olarak okunabilecek bağlantılı cilt.
X’in Ölümü Baskısı tükendi Event
İç Savaş 2’den sonra okunabilecek event.
Inhumans vs X-Men Baskısı tükendi Event
X’in Ölümü’nün ardından gelen event.
Fresh Start Dönemi
2018-2021 arasındaki bu dönemin, güncel baskılarda gittikçe azalan X-Men ciltlerinin en sonuncuları Felix Koleksiyon ile geldi. Limitli ve koleksiyonluk basıldıkları için çok uygun fiyatlı değiller.
House of X / Powers of X
Jonathan Hickman’ın X-Men’i baştan kurduğu dönemi başlatan iki mini seri; Felix tarafından lüks edisyon olarak tek ciltte basıldı.
X-Men (2019) Jonathan Hickman Omnibus
House of X / Powers of X’in ardından okunarak modern dönem serileri bitirilebilir.
X-Force (2019) Cilt 1 Videodan sonra çıktı
Hickman döneminde Krakoa’nın gizli operasyonlarını üstlenen X-Force serisinin ilk cildi; Felix’in lüks edisyonuyla çıktı.
Diğer Çizgi Romanlar
Hiçbir gruba dahil olmayan ama es geçmek istemediğim X-Men hikâyeleri.
X-Men: Magneto Vasiyet Baskısı tükendi
Kronolojik olarak en eski sayabileceğimiz eser; II. Dünya Savaşı’nda henüz çocuk olan Magneto’nun yaşadığı dramı anlatıyor.
X-Woman Baskısı tükendi
Hoz Comics’in uzun zaman önce bastığı küçük bir hikâye; kapaktan da anlayacağın gibi X-Men’in kadın kahramanlarını anlatıyor.
Ultimate X-Men Omnibus Cilt 1 Videodan sonra çıktı
Mark Millar’ın 2001’de başlattığı Ultimate evreninde X-Men’i yeniden kurgulayan serinin ilk omnibusu; Felix’ten çıktı.
X-Men ’97: Büyük Ümitler Videodan sonra çıktı
Yakın zamanda yeniden başlayan X-Men ’97 dizisiyle bağlantılı alternatif bir hikâye. Videoda dört ayrı sayı olarak anlattığım bu hikâyenin dört sayısı tek ciltte toplandı.
Ultimate X-Men Cilt 1: Korku ve Nefret Videodan sonra çıktı
Yeni Ultimate evreninde Japonya’da geçen, Peach Momoko’nun yazıp çizdiği serinin ilk cildi.
Bonus: What If? Fasikülleri
- What If? X-Men: Alternatif bir X-Men hikâyesi.
- What If? Magneto ve Profesör X, X-Men’i Birlikte Kursaydı?: Adından da anlaşılacağı gibi Magneto ile Profesör X’in X-Men’i birlikte kurduğu alternatif hikâye.
Ne Okumalı?
- Atlayabilirsin: ANAD dönemi.
- Diğer dönemleri merak ediyorsan: Tabii ki onları da alıp okuyabilirsin.
Serinin tüm videoları için aşağıdaki butona tıkla ! 
Amazon Associate olarak, uygun satın alımlardan kazanç sağlıyorum.